HERKESE
SAYGI VE SELAMLAR YENİ KURULACAK VAKFIMIZA İLİŞKİN VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDEN
ALMIŞ OLDUĞUM VAKIF NASIL KURULUR TÜZÜĞE KATKIDA BULUNMAK AMACIYLA
GÖNDERİYORUM. BAZI HEMŞERİLERİMİZİN YAPTIĞI KATKI MI CAYDIRMAK MI ANLAYAMADIM
AMA 25 MİLYAR 100 MİLYAR GİBİ BİR RAKAMA İHTİYAÇ OLMADIĞINI ANCAK YAPILACAK İŞİN
MALİYETİNİ KARŞILAYACAK KADAR BÜTÇE OLMASI GERKTİĞİNİ BU İŞLERLE İLGİLİ
İSTANBUL VAKIFLAR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ YETKİLİSİNDEN ÖĞRENDİM. GEREKİRSE YÜZ YÜZE GÖRÜŞÜLEREK MERAK EDİLEN
HUSUSLARI ÖĞRENEBİLİRİZ. BU İŞİ YAPMAK İÇİN CİDDİ BİR ÇALIŞMA VARSA
GERÇEKLEŞMESİ İÇİN DUYARLI İNSANLARIMIZLA GEREĞİNİ YAPALIM. KARAMSAR OLMAYA HİÇ
GEREK YOK. KÖYÜMÜZE FAYDASIOLACAKSA YAPMAMIZ GEREKİR BU VE BU GİBİ PROJELERİ
DESDEKLEMELİYİZ.
VAKIF NASIL
KURULUR ?
VAKFIN TANIMI VE UNSURLARI
01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 101.
maddesinde vakfın tanımı "gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve
hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe
sahip mal toplulukları" olarak yapılmıştır.
Bu tanımdan anlaşılacağı üzere vakfı oluşturan en önemli iki unsur; özgülenecek
bir malvarlığı ve malvarlığının özgüleneceği amaçtır.
Vakfın amacı; Hukuka uygun, belirli, anlaşılabilir olmalı ve süreklilik arz
etmelidir.
Cumhuriyetin Anayasa ile belirlenen niteliklerine ve Anayasanın temel
ilkelerine, hukuka, ahlâka, millî birliğe ve millî menfaatlere aykırı veya
belli bir ırk ya da cemaat mensuplarını desteklemek
amacıyla vakıf kurulamaz.
Vakfa özgülenecek malvarlığı ise vakfın amacını gerçekleştirmeye yeterli
olmalı, vakfın amaç veya devamını imkansız veya yararsız hale getirmemelidir.
Gerçek ya da tüzel kişiler vakıf kurabilirler. Ancak
kurucu gerçek kişi ise Türk Medeni Kanununda belirlenen fiil ehliyetine sahip
olmalı, tüzelkişi ise fiil ehliyetine sahip olmakla birlikte, kuruluş
statüsünde vakıf kurabileceğine ve vakfa malvarlığı özgüleyebileceğine dair
hüküm olması gerekir.
Vakıfların yöneticilerinin T.C. uyruğunda olmaları esastır. Ancak, vakfa ait
eğitim, bilim, sanat, tıp ve sağlık kuruluşlarının yönetim organlarında salt
çoğunluk oluşturmamak şartıyla yabancı uyrukluların da görev almalarına ve
vakıfların veya kuruluşlarının yurt dışındaki benzer amaçlı vakıf veya
kurumlarla işbirliği yapmalarına Bakanlar Kurulu'nca izin verilebilir.
Vakıflar özel hukuk tüzelkişisi olup, Türk Medeni Kanununun 48. maddesinde
belirtilen tüm hak ve yetkilere sahiptir. Vakıflar Genel Müdürlüğü denetim
makamı olup, vesayet makamı değildir.
Vakıflarda üyelik olmaz.
KURULUŞ ŞEKLİ
Vakıf kurma iradesi, noterde düzenleme şeklinde yapılacak bir resmî senetle
veya ölüme bağlı tasarrufla açıklanır. Ancak vakfın kurulması için yetkili
asliye hukuk mahkemesine başvurularak tescilinin sağlanması gereklidir. Vakıf,
yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile
tescil ile tüzel kişilik kazanır.
Resmî senetle vakıf kurma işlemi temsilci aracılığıyla yapılabilir. Ancak,
temsil yetkisinin noterlikçe düzenlenmiş bir belgeyle verilmiş olması ve bu
belgede vakfın amacı ile özgülenecek mal ve hakların belirlenmiş bulunması
gereklidir.
VAKIF SENEDİNİN İÇERİĞİ
Türk Medeni Kanununun 106'ıncı maddesi gereğince, vakıf senedinde vakfın
adının, amacının, bu amaca özgülenen mal ve hakların, vakfın örgütlenme ve
yönetim şeklinin ile yerleşim yerinin gösterilmesi zorunludur.
a) Vakfın adı; kanuna ahlaka adaba aykırı olmamalı ve vakfın amaçları ile
uyumlu olmalıdır. Üçüncü kişileri vakfın amacı konusunda yanıltıcı ya da yanlış çağırışımlar uyandıracak isimler verilemez.
Her hangi bir kamu kurum ya da kuruluşunun ismi
kullanılamaz.
b) Vakfın amacı; Hukuka uygun, belirli, anlaşılabilir olmalı ve süreklilik arz
etmelidir.
c) Özgülenen mal ve haklar; kurucuya ait olmalı ve amacı en azından başlangıç
itibari ile gerçekleştirmeye yetmelidir. Özgülenen malvarlığı nakit ise paranın
vakıf adına bir devlet bankasına bloke edilerek dekontunun tescil başvurusu
yapılan mahkemeye ibrazı, taşınmaz ya da taşınır bir
malvarlığı ise değer tespitinin mahkemece yaptırılması ve ilgili sicillerine
(tapu sicili, trafik sicili gibi) vakıf adına tescili sağlanmalıdır.
Vakfın kurulması ile özgülenen mal ve haklar vakıf tüzelkişiliğine geçer.
d) Organları; Vakfın bir yönetim organı olması zorunludur. Vakfın işleyişinin
kolaylaşması açısından, amacının kapsamına ve faaliyetlerine uygun olarak
mütevelli heyeti, yönetim organı ve bir denetim birimi olması uygun olur.
Bu sayılan organlar dışında onur kurulu,araştırma kurulu, çalışma kurulu gibi
vakfın yönetimi ile ilgili olmayan kurulların vakıf organları arasında
gösterilmemesi gerekir.
Vakfın organlarının kaç kişiden oluşacağı, toplantı ve karar yeter sayılarının
senet metninde gösterilmesi, organların görev ve yetki sınırlarının yeterince
belirtilmesi halinde, vakfın işleyişinde sıkıntıya düşülmesinin önüne geçilmiş olur.
e) Vakfın yerleşim yeri; vakfın faaliyetlerini yürüttüğü merkezin bulunduğu
yerdir. Vakıf senedinde gösterilecek adresin açık olarak ayrıntılı şekilde
yazılması zorunludur.
VAKFIN TESCİLİ
Vakfın tesciline ilişkin açılan davada mahkemece davanın reddine ya da vakfın tesciline ilişkin vereceği karar, tebliğ
tarihinden başlayarak bir ay içinde, başvuran veya Vakıflar Genel Müdürlüğü
tarafından temyiz edilebilir.
Aynı şekilde, vakfın kurulmasını engelleyen sebeplerin varlığı hâlinde,
Vakıflar Genel Müdürlüğü veya ilgililer, iptal davası açabilirler.
Tesciline karar verilen vakıf, vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil edilir.
Yerleşim yeri mahkemesinin yapacağı bildirim üzerine vakıf, Vakıflar Genel
Müdürlüğünce merkezî sicile kaydolunur ve Resmî Gazete ile ilân olunur.
VAKFIN KURULUŞUNDAN SONRA YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER
04.5.1990 gün, 20508 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3628 sayılı Mal
Bildiriminde bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa göre,
vakıfların idare organlarında görev alanlar Vakıflar Genel Müdürlüğüne mal
bildiriminde bulunmak zorundadırlar.
Yönetim ve Denetim Kurulu Üyelikleri ile Komisyon Üyeliklerine seçim ve
atamalarda göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde, görevin sona ermesi
halinde, ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde verilmesi zorunludur.
Bütün vakıfların, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile olan her türlü işlemlerinde önce
bağlı bulundukları Vakıflar Bölge Müdürlüğü kanalı ile yazışma yapmaları
gerekmekte olup, vakıflar tarafından doğrudan Vakıflar Genel Müdürlüğü ile
yapılacak yazışmalar işleme konulmamaktadır.
Vakıfların; gayrimenkul alım, satım, kat mülkiyeti esasına göre inşaat
yaptırmaları, işlemleri için Genel Müdürlüğümüzden izin alınması gerekmektedir.
Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin (5) numaralı
bendi uyarınca işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına izin verilenler
dışında kalan vakıflar, bilanço esasına göre defter tutarlar. Vakıflar Genel
Müdürlüğünce yapıları gereği bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya
gerek görülmeyenlerin işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına izin
verilebilir.
Ancak; yeni kurulan vakıflar, tescili izleyen en geç bir yıl içinde Vakıflar
Genel Müdürlüğünce yapılacak teftişe kadar işletme hesabı esasına göre defter
tutabilirler.
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların bilanço esasına göre
defter tutmaları zorunludur.
Ayrıca, 06.08.1999 tarih ve 23778 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıfların İş ve İşlemlerinde
Uyulacak Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğe uyulması gerekmektedir.
VAKIFLARIN ULUSLARARASI İLİŞKİLERİ
227 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname
"Ek Madde 3- (Ek: 3/8/2002-4771/4 md.; Değişik: 30/7/2003-4963/29 - ek:3
md.) Türkiye`de kurulan vakıflar, amaçları doğrultusunda uluslararası alanda
işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde, Dışişleri Bakanlığının görüşü
alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle yurt dışında kurulmuş vakıf
veya kuruluşlara üye olabilirler.
Türkiye`de kurulan vakıfların, vakıf senedinde belirtilen amaçlarını
gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette bulunması ve yurt dışında şube
açması ile yurt dışındaki benzer amaçlı vakıf veya kuruluşlarla işbirliği
yapması, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının
iznine bağlıdır.
Yabancı ülkelerde kurulmuş vakıflar, uluslararası alanda işbirliği yapılmasında
yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu ile, Dışişleri Bakanlığının
görüşü alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye`de faaliyette
bulunabilirler, temsilcilik kurabilirler, şube açabilirler, üst kuruluşlar
kurabilirler, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler veya kurulmuş vakıflarla
işbirliği yapabilirler. Bu vakıflar, Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre
kurulan vakıflar hakkında uygulanan mevzuata tâbidir."